Health Promotion & Physical Activity

The Psychological portrait of an aging person—experiencing loss in late adulthood

2026-02-24T13:53:18+01:00

Contemporary literature shows a growing interest in the topics of aging, old age or late adulthood. According to the WHO, late adulthood begins at the age of 60. We are not all equal in the face of passing time. Adapting to aging involves, among other things, the ability to cope with feelings of loss, which are a dominant part of the portrait of an aging person. The literature on the subject mentions experiences such as the loss of health, physical fitness, physical and sexual attractiveness. Changes at this stage of life also include aspects such as social and economic status, which is associated with entering retirement. The development of public awareness of health, hygiene, nutrition as well as medical advances and technological progress have led to an increase in average life expectancy. However, in order for the ‘autumn of life’ to be cheerful, it is important to be in good physical condition, have a positive mental attitude, accept aging and find elements in it, that will allow to enjoy this stage of life. The article describes the most important biological, psychological and social changes which aging people have to face. It also indicates how older people can adapt to these challenges and at the same time maintain a sense of meaning.

Therapeutic recommendations for frostbite: A narrative overview

2026-02-24T13:53:16+01:00

Background: Frostbite is a localized cold injury resulting from tissue freezing, primarily affecting the extremities. Although rare in the general population, it is more frequent among individuals exposed to extreme cold, such as soldiers and mountaineers. Severe cases can result in permanent disability and tissue loss.

Objective: To provide a narrative overview of current evidence-based recommendations for the prevention and treatment of frostbite, based primarily on recent guideline updates from the Wilderness Medical Society (2024) and the American Burn Association (2024).
Methods: This narrative review summarizes and compares recommendations from two major clinical guideline publications, supplemented by supporting literature. No systematic literature search or meta-analysis was conducted.

Results: Immediate management focuses on protecting the patient from further cold exposure, treating hypothermia, and rapidly rewarming affected areas in a warm water bath (37–39°C), followed by sterile wound care, possible blister management, splinting (immobilisation) and rapid hospital transport. Ibuprofen is recommended early for its anti-inflammatory and antiplatelet effects. In hospital settings, treatment includes rapid rewarming (if not yet applied), sterile wound care, analgesia, hydration, and tetanus prophylaxis. Thrombolytic therapy with rt-PA within 24 hours of rewarming may reduce amputation rates in deep frostbite. Iloprost is recommended as first-line therapy for grade 3–4 injuries, particularly when thrombolysis is contraindicated. Antibiotics are reserved for confirmed infection.

Conclusions: Frostbite results from prolonged cold exposure, causing ice crystal formation, microvascular injury, inflammation, and ischemia. Early recognition and rapid, controlled rewarming, pain management, and immobilization are essential. Hospital care includes severity assessment, pharmacologic therapy (ibuprofen, thrombolytics, iloprost, anticoagulants), selective blister management, and supportive measures. Timely intervention reduces tissue loss, prevents progression to necrosis, and improves functional outcomes.

Dynamika zmian i dymorfizm płciowy siły dynamometrycznej ręki silniejszej na podstawie krakowskich badań ciągłych

2025-12-22T11:23:29+01:00

Celem pracy była analiza 18-letnich zmian siły chwytu ręki dominującej oraz ocena dymorfizmu płciowego tej cechy w grupie uczestników Krakowskich Badań Ciągłych (KGLS), urodzonych w latach 1970–1972. Badania przeprowadzono dwukrotnie – w 2004 roku (wiek 32–34 lata) i w 2022 roku (wiek 50–52 lata) – w grupie 84 osób (35 kobiet i 49 mężczyzn).

Siłę chwytu dłoni mierzono za pomocą dynamometru JAMAR, a równocześnie dokonano pomiarów podstawowych cech somatycznych: wysokości, masy ciała, BMI oraz obwodów kończyn górnych. Wielkość dymorfizmu płciowego określono wskaźnikiem Mollisona.

Wyniki wykazały istotny spadek średniej siły chwytu w okresie 18 lat – o blisko 3kG u kobiet i o ponad 4kG u mężczyzn – przy jednoczesnym zwiększeniu masy ciała i BMI w obu grupach. Stwierdzono wysoką stabilność indywidualnych różnic w sile chwytu (r ≈ 0,65), co oznacza, że osoby silniejsze w wieku 32 lat pozostają relatywnie silniejsze również w wieku 50 lat. Dymorfizm płciowy, choć nadal wyraźny, uległ nieznacznemu osłabieniu. U kobiet w wieku 50 lat najlepszym korelatem siły chwytu był obwód przedramienia, a u mężczyzn – wysokość ciała.

Uzyskane wyniki potwierdzają, że siła chwytu ręki jest stabilnym wskaźnikiem potencjału siłowego w dorosłości, a jej spadek stanowi naturalny element procesu starzenia. Zależności między siłą a cechami somatycznymi zmieniają się z wiekiem i wykazują odmienny charakter u kobiet i mężczyzn.

Analiza oddziaływania oleju rydzowego na skórę po jednorazowym zastosowaniu

2025-12-29T09:06:15+01:00

Celem niniejszej pracy była ocena wpływu jednorazowej aplikacji oleju z lnianki siewnej (nazywanego również olejem rydzowym) na wybrane cechy skóry przedramion od strony przyśrodkowej, w tym stopień nawilżenia, przeznaskórkową utratę wody (TEWL) oraz elastyczność. W badaniu wzięło udział 20 zdrowych kobiet w wieku od 22 do 26 lat. Cechy skóry oceniano czterokrotnie: wyjściowo, po wykonaniu modelowego uszkodzenia bariery naskórkowej metodą tape stripping, a następnie po 1 godzinie od nałożenia badanego oleju na skórze uszkadzanej i nieuszkadzanej. Wykorzystano specjalistyczne urządzenia z certyfikacją do badań naukowych: korneometr, tewametr, kutometr i indentometr.

Zaobserwowano istotny wzrost nawilżenia skóry po aplikacji oleju zarówno dla skóry uszkadzanej jak i nieuszkadzanej. Nie wskazano wpływu oleju z lnianki na funkcje barierowe naskórka (TEWL) ani parametry charakterysujące elestyczność oceniane kutometrycznie i identometrycznie.

Wyniki badania potwierdzają, że olej rydzowy wykazuje szybkie działanie nawilżające. Nie obserwowano działania ograniczającego TEWL a obserwacja ta zbliża badany olej do olejów schnących. Brak wpływu na inne cechy biomechaniczne skóry, przy jednorazowej aplikacji nie definiuje braku takiego efektu dla wydłużonych protokołów stosowania, co jednak wymaga potwierdzenia empirycznego w kolejnych obserwacjach.