W kręgu młodopolskich inspiracji biblijnych – "Pieśni nad Pieśniami" Kazimiery Zawistowskiej
DOI :
https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.2035Mots-clés :
Kazimiera Zawistowska, Pieśni nad Pieśniami, Matka Boska w literaturze, cykl poetyckiRésumé
Na przełomie XIX i XX w. Biblia stanowiła cenne źródło inspiracji. Artyści postrzegali ją w sposób zindywidualizowany. Bohaterki biblijne zajmują szczególne miejsce także w twórczości Kazimiery Zawistowskiej. Wśród ich poetyckich portretów wyróżnia się wizerunek Maryi przedstawiony w cyklu zatytułowanym Pieśni nad Pieśniami. Kompozycja utworów opiera się na kanwie roku liturgicznego, postrzeganego nie z perspektywy Chrystusa, ale jego matki — od zwiastowania po śmierć na krzyżu.
Téléchargements
Références
„Boże, ku wspomożeniu memu weźrzyj”. Godzinki staropolskie, oprac. A. Gąsior, J. Królikowski, Kraków 2017.
Brzegowy T., Ku dosłownej interpretacji „Pieśni nad Pieśniami”, „Studia Theologica Varsaviensia”, 1988, 26/1, s. 67–95.
Charkiewicz J., Wybrane aspekty kultu Matki Bożej w Prawosławiu, „Elpis” 2014, nr 16, s. 23–31.
Filipkowska H., Poezja religijna Młodej Polski, [w:] Polska liryka religijna, red. S. Sawicki, P. Nowaczyński, Lublin 1983, s. 301–340.
Giotto di Bondone, Kazanie do ptaków, [w:] Święto Stworzenia. Portal chrześcijańskich ekologów, 100 lecie najsłynniejszego apokryfu franciszkańskiego, https://swietostworzenia.pl/2-aktualne/241-100-lecie-najslynniejszego-apokryfu-franciszkanskiego [dostęp: 19.08.2021].
Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny, http://www.trojca.org.pl/wp-content/uploads/Dokumenty/Godzinki-ku-czci-Niepokalanego-Poczecia-NMP.pdf [dostęp: 3.07.2021].
Gołdowski K., Mokosz — Matka Ziemi i patronka kobiet, https://www.slawoslaw.pl/mokosz/[dostęp: 27.01.2021].
Gutowski W., Z próżni nieba ku religii życia, Kraków 2001.
Hofmann V., Koronacja Madonny, Madonna ze szpakiem, http://www.muzeumsecesji.pl/galeria_pliki/hofman/hofman1.html [dostęp: 19.08.2021].
Jasińska M., Matka Boska w poezji poromantycznej (do r. 1918), [w:] Matka Boska w poezji polskiej, t. 1, oprac. zbiorowe, Lublin 1959, s. 116–160.
Kopaliński W., Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 2006.
Kozikowska-Kowalik L., Komentarz edytorski, [w:] K. Zawistowska, Utwory zebrane, Kraków 1982, 221–267.
Kuryłowicz B., Semantyka nazw kwiatów w poezji Młodej Polski, Białystok 2012.
Legutko G., Młodopolski mit „świętej grzesznicy”. Literackie wizerunki Marii Magdaleny, [w:] Beatrycze i inne. Mity kobiet w literaturze i kulturze, red. G. Borkowska, L. Wiśniewska, Gdańsk 2010, s. 125–138.
Lubaszewska A., Co jest ukryte w tym, co widoczne. (Cykl poetycki i dedykacja w tomikach Biblioteki Poezji Młodej Polski), [w:] W kręgu Młodej Polski. Prace ofiarowane Marii Podrazie-Kwiatkowskiej, red. M. Stala, F. Ziejka, Kraków 2001, s. 333–350.
Michałowski P., Ponowoczesna sonetomania?, [w:] Polska proza i poezja po 1989 roku wobec tradycji, red. A. Główczewski, M. Wróblewski, Toruń 2007, s. 165–176.
Mikołajczak M., Tajemnice słowiańskich bogów, Wrocław 2001.
Nosek. A., Matka Boża w kontekście młodopolskiej ludowości i witalizmu. „Panagia” Kazimiery Zawistowskiej, [w:] Bóg artystów XX wieku, red. D. Kulesza, M. Lula i M. Sawicka, Białystok 2003, s. 155–161.
Ostrowska B., Immaculata, [w:] Ostrowska B., Poezje wybrane, oprac. A. Wydrycka, Kraków 1999, s. 191–197.
Petera M., Wstęp do „Pieśni nad Pieśniami”, [w:] Pismo święte. Stary i Nowy Testament w przekładzie z języków oryginalnych, red. ks. M. Petera, ks. M. Woloniewicz, Poznań 2018, s. 911–915.
Podraza-Kwiatkowska M., Młodopolska femina. Garść uwag, „Teksty Drugie” 1993, nr 4/5/6, s. 36–53.
Podraza-Kwiatkowska M., Symbolizm i symbolika w poezji Młodej Polski. Teoria i praktyka, Kraków 1975.
Renan E., Żywot Jezusa, tłum. A. Niemojewski, Kraków 1904.
Różycki Z., Z niebieskich widzeń, [w:] Tenże, Wybór poezji, Warszawa 1911, s. 141–143.
Salij J., Erotyka „Pieśni nad pieśniami” w interpretacjach teologicznych, „Teksty” 1974, nr 1 (13), s. 9–26.
Salve Regina — Witaj Królowo, http://sanctus.pl/index.php?doc=279&podgrupa=338 [dostęp: 19.08.2021].
Sikora I., Młoda Polska, czyli o narodzinach nowoczesnej liryki, [w:] Antologia liryki Młodej Polski, Warszawa 1990, s. 3–43.
Skubalanka T., O modalności poetyckiej na przykładzie wybranych wierszy Józefa Czechowicza, [w:] Taż, Wprowadzenie do gramatyki stylistycznej języka polskiego, Lublin 2000, s. 101–115.
Słownik kultury chrześcijańskiej, red. N. Lemaître, M. T. Quinson, V. Sot, tłum. T. Szafrański, Warszawa 1997.
Starowieyski M., Legenda Trzech Magów [Króli], [w:] Apokryfy Nowego Testamentu. Ewangelie Apokryficzne, cz. 1, Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa, red. ks. M. Starowieyski, Kraków 2003, s. 342–346.
Stokłosa M., Matki Boskiej Zielnej nie obchodzmimy tylko w Polsce, https://gazetakrakowska.pl/matki-boskiej-zielnej-obchodzimy-nie-tylko-w-polsce/ar/438883 [dostęp: 27.01.2021].
Strzelecki R., Przestrzeń kosmosu w poezji maryjnej, [w:] Przestrzeń w kulturze współczesnej. Literatura, teatr, film, t. 1, red. D. Mazur, B. Morzyńska-Wrzosek, Bydgoszcz 2016, s. 23–38.
Szokaluk-Gorczyca A., Wójtowicz M., Etnografia Lubelszczyzny — prawosławie na Lubelszczyźnie, http://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/etnografia-lubelszczyzny-prawoslawiena-lubelszczyznie/#nabozenstwa-cyklu-rocznego [dostęp: 12.07.2021].
Tronina A. ks., Godziki o Niepokalanym Poczęciu NMP wyrazem biblijnej kultury średniowiecza, Niepokalane Poczęcie i życie chrześcijańskie. Materiały z sympozjum mariologiczno -maryjnego, red. D. Mastalska, Częstochowa-Niepokalanów 2005, s. 139–146.
Trześniowski D., Doświadczenie kobiecości w tekstach młodopolskich poetek, „Etnolingwistyka” 2006, nr 18, s. 329–349.
Trześniowski D., Modernistyczna Biblia. Modele lektury, [w:] Literatura i sztuka drugiej połowy XIX wieku. Światopoglądy — postawy — tradycje, red. B. Bobrowska, S. Fita, J. Malik, Lublin 2004, s. 435–456.
Trześniowski D., To czuję „ja”, to czuje „moje ciało”. O poezji Kazimiery Zawistowskiej, [w:] Gender: wizerunki kobiet i mężczyzn w kulturze, red. E. Durys, E. Ostrowska, Kraków 2005, s. 101–111.
Trześniowski D., W stronę człowieka. Biblia w literaturze polskiej (1863–1918), Lublin 2005.
Wądolny-Tatar K., Somatopoetyka Kazimiery Zawistowskiej, [w:] Młodopolski witalizm: modernistyczne witalizmy, red. A. Czabanowska-Wróbel, U. Pilch, Kraków 2016, s. 171–183.
Wojkiewicz R., Sonet siostrzany. „Kinga i Johelet” Kazimiery Zawistowskiej a „Błogosławiona Salomea” Stanisława Wyspiańskiego, „Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza” 2012, R. 5(47), s. 189–213.
Wydrycka A., „… Rymów gałązeczki skrzydlate…” W świecie poetyckim Bronisławy Ostrowskiej, Białystok 1998.
Wyspiański S., Madonna Wiejska https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,obrazy,1014,obraz_madonna_wiejska_wyspianski.html [dostęp: 19.08.2021].
Zawistowska K., Utwory zebrane, oprac. L. Kozikowska-Kowalik, Kraków 1982.
Téléchargements
Publiée
Numéro
Rubrique
Licence

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d’Utilisation Commerciale 4.0 International.