Furor scribendi. Waleria Marrené-Morzkowska w swoich listach (próba portretu)

Auteur/ices

  • Agnieszka Mocyk Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie

DOI :

https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.2914

Mots-clés :

Waleria Marrené-Morzkowska, polscy pisarze dziewiętnastego wieku, autoportret

Résumé

Głównym celem artykułu jest przypomnienie polskiej autorki, powieściopisarki, publicystki i krytyczki XIX wieku – Walerii Marrené-Morzkowskiej. Urodziła się ona w 1932 roku w Zbożennej jako jedyne dziecko Adeli z Krasińskich i Jana Malletskiego de Grandville, oficera napoleońskiego, polskiego i rosyjskiego generała, inżyniera. Przyjaciółka Elizy Orzeszkowej, czołowej pisarki ruchu pozytywistycznego, dziesięć lat starsza od niej, Morzkowska próbowała odgrywać analogiczną rolę w polskim życiu literackim i społecznym tamtych czasów. Doskonałym źródłem do poznania osobowości i pasji Morzkowskiej jest jej zachowana korespondencja. Listy przedstawiają ambitną osobę, która odczuwała ogromną potrzebę pisania. Pisarska aktywność Morzkowskiej wynikała z ciągle odczuwanych niedostatków finansowych, ale też z chęci faktycznego wpływania na opinię publiczną. Istotne wydaje się przy tym – wciąż niezaspokojone – dążenie do sukcesu literackiego. Czytelnik listów dowiaduje się także, jak trudno było kobiecie pogodzić rolę matki i żony z rolą działacza i pisarza zaangażowanego społecznie.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Références

Marrené W., List do Henryka Sienkiewicza [z 21 grudnia 1900 r.], rkps BJ sygn. 6998.

Marrené W., List do Henryka Struvego [z 14 grudnia 1899 r.], rkps BJ Przyb. 7/60.

Marrené W., List do Henryka Struvego [z 11 marca 1902 r.], rkps BJ Przyb. 7/60.

Marrené W., List do Henryka Struvego [z 18 stycznia 1903 r.], rkps BJ Przyb. 7/60.

Marrené W., List do Marii Wysłouchowej [z 22 lipca 1896 r.], rkps Ossolineum sygn. 7188/II.

Marrené W., List do Marii Wysłouchowej [z 2 stycznia 1901 r.], rkps Ossolineum sygn. 7188/II.

Marrené W., List do Marii Wysłouchowej [list b.d., po 22 września 1902 r.], rkps Ossolineum sygn. 7188/II.

Marrené W., List do Zygmunta Sarneckiego [z 1 września 1891 r.], rkps BJ sygn. 6715.

Marrené W., Listy do Elizy Orzeszkowej, rkps. Arch. Elizy Orzeszkowej IBL sygn. 800.

Morzkowska W., List do Józefa Ignacego Kraszewskiego [z 10 kwietnia 1862 r.], rkps BJ sygn. 6471.

Morzkowska W., List do Józefa Ignacego Kraszewskiego [z 28 maja 1862 r.], rkps BJ sygn. 6471.

Morżkowska W., List do Józefa Ignacego Kraszewskiego [z 28 marca 1858 r.], rkps BJ sygn. 6935.

Brodowski F., Powieści Walerii Marrené, w: idem, Drzewa. Nowele i myśli, G. Centnerszwer i S-ka–Księgarnia H. Altenberga, Warszawa–Lwów 1907.

Jeske-Choiński T., Waleria Marrené-Morzkowska, w: W. Marrené-Morzkowska, Błędne koła. Powieść, z przedmową T. Jeske-Choińskiego, Drukarnia A.T. Jezierskiego, Warszawa 1900, t. 1.

Jubileusz, „Echo Muzyczne i Teatralne” 1884, nr 25.

Marrené W., Henryk Sienkiewicz i jego ostatnia powieść. Studium, „Dodatek Miesięczny Ilustrowany do Czasopisma Przegląd Tygodniowy” 1891, t. 1.

Marrené-Morzkowska W., Generał Malletski. (Ze wspomnień rodzinnych), „Biblioteka Warszawska” 1902, t. 3.

Marrené-Morzkowska W., Kobiety Sienkiewicza, „Echo Literackie” 1897, nr 4.

Morżkowska-Laval K., Nie tylko w Zbożennie. Wspomnienia z Polski, Włoch i Francji, w: Pani na Sycynie, cz. 3: Z dziejów rodziny, do druku przygot. K. Czapliński, Towarzystwo Przyjaciół Janowca nad Wisłą, Wrocław–Janowiec nad Wisłą 2005.

Orzeszkowa E., List do T. T. Jeża [z 4 kwietnia 1880 r.], w: eadem, Listy, t. 1: Dwugłosy, pod kier. J. Ujejskiego oprac. L.B. Świderski, Towarzystwo im. Elizy Orzeszkowej–Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska”, Warszawa–Grodno 1937.

Świderski L.B., Objaśnienia i przypisy, w: E. Orzeszkowa, Listy, t. 2: Do literatów i ludzi nauki, cz. 2, oprac. L.B. Świderski, Towarzystwo im. Elizy Orzeszkowej–Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska”, Warszawa–Grodno 1938.

Uznanie, „Prawda” 1884, nr 11.

Wyczańska I., Waleria Marrené (Morzkowska). 1832–1903, w: J. Kulczycka-Saloni, H. Markiewicz, Z. Żabicki (red.), Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku, seria 4: Literatura polska w okresie realizmu i naturalizmu, t. 2, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1966.

Téléchargements

Publiée

2019-07-11

Numéro

Rubrique

Artykuły naukowe

Comment citer

Mocyk, A. (2019). Furor scribendi. Waleria Marrené-Morzkowska w swoich listach (próba portretu). Humanities and Cultural Studies, 1(1), 27-35. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.2914