Apoteoza śląskiego górnika: scapegoating w "Paciorkach jednego różańca" Kazimierza Kutza

Scapegoating in "The Beads of One Rosary"

Autor

DOI:

https://doi.org/10.55225/hcs.547

Słowa kluczowe:

kozioł ofiarny, wiktymizacja, Kazimierz Kutz, René Girard

Abstrakt

Trzecia część legendarnej Trylogii śląskiej w reżyserii Kazimierza Kutza, Paciorki jednego różańca, jest kroniką burzenia nie tylko historycznej architektury Giszowca (Katowice), ale także tragicznego upadku głównego bohatera filmu, emerytowanego górnika i przodownika pracy, Karola Habryki. Poniższy artykuł analizuje jego status jako nie-mitycznego ale nie-czystego kozła ofiarnego, a zatem ofiary zbiorowych, a zarazem skutecznych, prześladowań ze strony reżimu komunistycznego w Polsce. W świetle girardowskiej teorii wiktymizacji, zwłaszcza w odniesieniu do biblijnej opowieści o Hiobie, śmierć Habryki przywraca pokój w społeczności pełnej niezgody, co prowadzi z kolei do jego deifikacji przez samych prześladowców, w mechanistycznym procesie preferowanym przez systemy totalitarne w czasach kryzysu.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Barge L., René Girard’s Categories of Scapegoats and Literature of the South, “Christianity and Literature” 2001, vol. 50, no. 2, pp. 247–268.

Copik I., Ostatni bastion śląskości? Repetycje z twórczości Kazimierza Kutza (wokół filmu Paciorki Jednego Różańca), “Studia Śląskie” 2019, vol. 84, pp. 91–103.

Girard R., Job as Failed Scapegoat, [in:] The Voice from the Whirlwind: Interpreting “The Book of Job”, ed. by L.G. Perdue, W.C. Gilpin, Nashville 1992, pp. 185–207.

Girard R., Job: The Victim of His People, Stanford 1987.

Girard R., The Scapegoat, transl. by Y. Freccero, Baltimore 1986.

Girard R., Rocha J.C. de Castro, Antonello P., Evolution and Conversion: Dialogues on the Origins of Culture, London 2017.

Klaußmann A.O., Oberschlesien Vor 55 Jahren Und Wie Ich Es Wiedersand, Berlin 1911.

Klich A., Cały ten Kutz: biografia niepokorna, Kraków 2019.

Kutz K., (director), Paciorki jednego różańca [film], 1979.

Kutz K., Scenariusze śląskie, Katowice 1995.

Lewandowski J.F., Historia Śląska według Kutza, Katowice 2004.

McKenna, Plato's Pharmacy, [in:] Violence and Difference: Girard, Derrida, and Deconstruction, Champaign 1992, pp. 27–39.

Mętrak K., Reduta Habryki: recenzja filmu Paciorki jednego różańca, reż. Kazimierz Kutz, Polska 1979, “Kino” 1980, vol. 176, pp. 13–16.

Simonides D., Paciorki śląskiego różańca: historyczno-kulturowe zaplecze śląskich filmów Kazimierza Kutza, [w:] Kutzowisko: o twórczości filmowej, teatralnej i telewizyjnej Kazimierza Kutza, ed. by A. Gwóźdź, Katowice 2000, pp. 68–97.

Tofilska J., Giszowiec: monografia historyczna, Katowice 2016.

Opublikowane

2024-05-29

Numer

Dział

Artykuły naukowe

Jak cytować

Fretschel-Hojarski, A. (2024). Apoteoza śląskiego górnika: scapegoating w "Paciorkach jednego różańca" Kazimierza Kutza: Scapegoating in "The Beads of One Rosary". Humanities and Cultural Studies, 4(3), 27-46. https://doi.org/10.55225/hcs.547

Podobne artykuły

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.