Health Promotion & Physical Activity https://www.journals.anstar.edu.pl/index.php/hppa <p>Kwartalnik "Health Promotion &amp; Physical Activity” (<em>Health Prom Phys Act</em>) to recenzowane czasopismo naukowe, publikujące artykuły z zakresu dyscyplin związanych z dziedziną nauk medycznych i nauk o zdrowiu, udostępniane w otwartym dostępie (open access journal). Wydawcą periodyku jest Akademia Tarnowska (wcześniej: Akademia Nauk Stosowanych w Tarnowie). Czasopismo ukazuje się pod obecną nazwą od 2017 roku, a wywodzi się z półrocznika "Tarnow Scientific Colloquia” powołanego do życia w 2016 roku.</p> en-US hppajournal@gmail.com (dr hab. Agnieszka Jankowicz-Szymańska) help@libcom.pl (LIBCOM) Mon, 22 Dec 2025 11:23:10 +0100 OJS 3.3.0.8 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Dynamika zmian i dymorfizm płciowy siły dynamometrycznej ręki silniejszej na podstawie krakowskich badań ciągłych https://www.journals.anstar.edu.pl/index.php/hppa/article/view/690 <p>Celem pracy była analiza 18-letnich zmian siły chwytu ręki dominującej oraz ocena dymorfizmu płciowego tej cechy w grupie uczestników Krakowskich Badań Ciągłych (KGLS), urodzonych w latach 1970–1972. Badania przeprowadzono dwukrotnie – w 2004 roku (wiek 32–34 lata) i w 2022 roku (wiek 50–52 lata) – w grupie 84 osób (35 kobiet i 49 mężczyzn).</p> <p>Siłę chwytu dłoni mierzono za pomocą dynamometru JAMAR, a równocześnie dokonano pomiarów podstawowych cech somatycznych: wysokości, masy ciała, BMI oraz obwodów kończyn górnych. Wielkość dymorfizmu płciowego określono wskaźnikiem Mollisona.</p> <p>Wyniki wykazały istotny spadek średniej siły chwytu w okresie 18 lat – o blisko 3kG u kobiet i o ponad 4kG u mężczyzn – przy jednoczesnym zwiększeniu masy ciała i BMI w obu grupach. Stwierdzono wysoką stabilność indywidualnych różnic w sile chwytu (<em>r</em> ≈ 0,65), co oznacza, że osoby silniejsze w wieku 32 lat pozostają relatywnie silniejsze również w wieku 50 lat. Dymorfizm płciowy, choć nadal wyraźny, uległ nieznacznemu osłabieniu. U kobiet w wieku 50 lat najlepszym korelatem siły chwytu był obwód przedramienia, a u mężczyzn – wysokość ciała.</p> <p>Uzyskane wyniki potwierdzają, że siła chwytu ręki jest stabilnym wskaźnikiem potencjału siłowego w dorosłości, a jej spadek stanowi naturalny element procesu starzenia. Zależności między siłą a cechami somatycznymi zmieniają się z wiekiem i wykazują odmienny charakter u kobiet i mężczyzn.</p> Katarzyna Żuchowska, Ryszard Żarów Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Żuchowska, Ryszard Żarów https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.journals.anstar.edu.pl/index.php/hppa/article/view/690 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0100 Analiza oddziaływania oleju rydzowego na skórę po jednorazowym zastosowaniu https://www.journals.anstar.edu.pl/index.php/hppa/article/view/654 <p style="margin: 0cm 0cm 6.0pt 0cm;"><span style="font-size: 10.0pt;">Celem niniejszej pracy była ocena wpływu jednorazowej aplikacji oleju z lnianki siewnej (nazywanego również olejem rydzowym) na wybrane cechy skóry przedramion od strony przyśrodkowej, w tym stopień nawilżenia, przeznaskórkową utratę wody (TEWL) oraz elastyczność. W badaniu wzięło udział 20 zdrowych kobiet w wieku od 22 do 26 lat. Cechy skóry oceniano czterokrotnie: wyjściowo, po wykonaniu modelowego uszkodzenia bariery naskórkowej metodą tape stripping, a następnie po 1 godzinie od nałożenia badanego oleju na skórze uszkadzanej i nieuszkadzanej. Wykorzystano specjalistyczne urządzenia z certyfikacją do badań naukowych: korneometr, tewametr, kutometr i indentometr.</span></p> <p style="margin: 0cm 0cm 6.0pt 0cm;"><span style="font-size: 10.0pt;">Zaobserwowano istotny wzrost nawilżenia skóry po aplikacji oleju zarówno dla skóry uszkadzanej jak i nieuszkadzanej. Nie wskazano wpływu oleju z lnianki na funkcje barierowe naskórka (TEWL) ani parametry charakterysujące elestyczność oceniane kutometrycznie i identometrycznie.</span></p> <p style="margin: 0cm 0cm 6.0pt 0cm;"><span style="font-size: 10.0pt;">Wyniki badania potwierdzają, że olej rydzowy wykazuje szybkie działanie nawilżające. Nie obserwowano działania ograniczającego TEWL a obserwacja ta zbliża badany olej do olejów schnących. Brak wpływu na inne cechy biomechaniczne skóry, przy jednorazowej aplikacji nie definiuje braku takiego efektu dla wydłużonych protokołów stosowania, co jednak wymaga potwierdzenia empirycznego w kolejnych obserwacjach.</span></p> Anna Gogosz, Agata Szlachetka, Anna Kurkiewicz-Piotrowska Prawa autorskie (c) 2025 Anna Gogosz, Agata Szlachetka, Anna Kurkiewicz-Piotrowska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0 https://www.journals.anstar.edu.pl/index.php/hppa/article/view/654 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0100