Śmierć mózgu w kontekście kulturowym – zarys zagadnienia

Autor

DOI:

https://doi.org/10.5604/01.3001.0011.8221

Słowa kluczowe:

definicje i kryteria śmierci, postęp naukowy

Abstrakt

Pół wieku po wprowadzeniu kryteriów śmierci mózgu przez Nadzwyczajną Komisję Harwardzką Szkoły Medycznej do Zbadania
Definicji Śmierci Mózgowej nie ustają dyskusje na temat ich metodologicznej spójności, biologicznej adekwatności czy zasadności
medycznej. Z jednej strony pojawienie się tych kryteriów rozwiązało niektóre dylematy etyczne wywołane przez rozwój medycyny
i postęp technologiczny, z drugiej jednak strony nie zmieniło potocznych wyobrażeń na temat zjawiska śmierci. Z tych względów
rośnie znaczenie zarówno opinii wskazujących na potrzebę zrewidowania założeń, leżących u ich podstaw, jak i wzywających do przywrócenia poprzedniego status quo. W artykule uzasadniam, że przejawem naiwnego realizmu byłoby bezkrytyczne uznanie, że każde pojęcie naukowe może być zdefiniowane jedynie w terminach pewnego zbioru operacji empirycznych. Równie naiwne byłoby jednak odrzucenie przekonania, że śmierć to fakt biologiczny, który może być badany, opisywany i modelowany zgodnie ze współczesnymi standardami naukowymi.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Morioka, M. (2001). Reconsidering Brain Death: A Lesson from Japan’s Fifteen Years of Experience. Hasting Center Report, 31, no. 4, 41-46.

Kerrigan, M. (2009). Historia śmierci. Zwyczaje i rytuały pogrzebowe od starożytności do czasów współczesnych. S. Klimkiewicz (przeł.). Warszawa: Bellona.

Crowley-Matoka, M. (2016). Problematic Death. W: S.J. Youngner, R.M. Arnold (red.), The Oxford Handbook of Ethics at the End of Life, Oxford: Oxford University Press, 292.

Rębiałkowska-Stankiewicz, M. (2012). Analiza koncepcji zdrowia. W poszukiwaniu drogowskazu do dobrego, twórczego życia. W: Z. Rudnicki (red.), Ars moriendi. Ars vivendi. Ars educandi, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 278-299.

Wijdicks, E.F.M. (2011). Brain Death. Oxford: Oxford University Press, 92.

Youngner, S.J., Arnold, R.M. (2001). Philosophical Debates About the Definition of Death: Who Cares? Journal of Medicine and Philosophy, vol. 26, no. 5, 527-537.

De Mattei, R., (2006). Foreword. W: R. de Mattei (red.), Finis Vitae. Is Brain Death Still Life? SoveriaMannelli: CNR-Rubettino, 7.

Boniolo, G. (2007). Death and Transplantation: Let’s Try to Get Things Methodologically Straight. Bioethics, vol. 21, no. 1, 32.

Wijdicks, E.F.M. (2011). Brain Death. Oxford: Oxford University Press, 92.

Ingvar, D.H., Bergentz, S-E. (1992). Definition of Death and Organ Transplantation. Experiences from Sweden. W: R.J. White, H. Angstwurm, I. Carrasco de Paula (red.), Working Group on the Determination of Brain Death and its Relationship to Human Death. Città del Vaticano: Pontificia Academia Studiarum, 65.

Iwańczuk, W. (2010). Śmierć mózgu, Wrocław: Cornetis, 16.

Chiong, W. (2005). Brain Death without Definition, Hasting Center Report, vol. 35, no. 6, 20-21.

Taylor, R.M. (1997), Reexamining the Definition and Criteria of Death, Seminars in Neurology, vol. 17, no. 3, 269.

Nowacka, M. (2003). Etyka a transplantacje. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 87.

Wijdicks, E.F.M. (2001). The Diagnosis of Brain Death, The New England Journal of Medicine, vol. 344, no. 16, 1218.

Cranford, R.E. (2004). Death, Definition and Determination of. W: S.G. Post (red.), Encyclopedia of Bioethics, vol. 2. New York: Macmillian Reference USA, 606.

Wijdicks, E.F.M. (1995). Determining brain death in adults, Neurology, vol. 45 (5), s. 1003-1011.

Goldenring, J.M. (1985). The brain-life theory: towards a consistent biological definition of humanness, Journal of Medical Ethics, vol. 11, no. 4, 198-204.

Wójcik, B. (2013). Definicje i kryteria śmierci. W: J. Różyńska, W. Chańska (red.), Bioetyka, Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 300-301.

Libera, Z. (1999). Dziedzictwo Frankensteina. W: D. Czaja (red.), Metamorfozy ciała. Świadectwa i interpretacje. Warszawa: Contago, 14.

Wolniewicz, B. (2001). Neokanibalizm i odpady. W: B. Wolniewicz (red.) Filozofia i wartości III, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 260.

Bernard, J. (1994). Od biologii do etyki. Nowe horyzonty wiedzy nowe obowiązki człowieka. J.A. Żelechowska (przeł.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 36.

Ryle, G. (1951). Systematically Misleading Expressions.W: A. Flew(red.),Essays on Logic and Language-First Series.Oxford: Basil Blackwell, 11-13.

Rothman, D.J. (1991). Strangers at the Bedside: A History of How Law and Bioethics Transformed Medical Decision Making. New York: Basic Books, 3.

Reich, W.T. (1994). The word ‘Bioethics’: Its birth and the legacies of those who shaped it. Kennedy Institute of Ethics Journal, 4, 319-335.

Beauchamp, T.L. Childress, J.F., (1996). Zasady etyki medycznej. W. Jacórzyński (przeł.). Warszawa: KiW.

Szczeklik, A. (2007). Kore. O chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, Kraków: ZNAK, 190.

Crick, F. (1997). Zdumiewająca hipoteza. B. Chacińska- Abrahamowicz, M. Abrahamowicz (przeł.). Warszawa: Prószyński i S-ka, 17.

Why the Concept of Brain Death is Valid as a Definition of Death. Statement by Neurologists and Others. (2007). W: M. Sánchez Sorondo (red.), The Signs of Death. The Proceedings of the Working Group, Città del Vaticano: Pontificia Academia Studiarum, XXII.

Bresnahan, M.J., Mahler, K. (2010). Ethical Debate Over Organ Donation in the Context of Brain Death, Bioethics, vol. 24, no. 2, 60.

Kerridge, I.H., Saul, P., Lowe, M., McPhee, J., Williams, D. (2002). Death, dying and donation: organ transplantation and the diagnosis of death, Journal of Medical Ethics, vol. 2, 2002, 89.

Emanuel E.J. (2008). The Evolving Norms of Medical Ethics. W: R.M. Green, Aline Donovan, S.A. Jauss (red.), Global Bioethics. Issues of Conscience for the Twenty-First Century. Oxford: Clarndon Press, 62.

Wójcik, B. (2011). Czy pobieranie narządów do przeszczepienia wiąże się z niebezpieczeństwem przyspieszenia śmierci dawcy? – z perspektywy bioetyka, Medycyna Praktyczna, 3, 119- 128.

Van Norman G.A. (1999). A Matter of Life and Death. What Every Anesthesiologist Should Know about the Medical, Legal, and Ethical Aspects of Declaring Brain Death, Anesthesiology, vol. 91, no. 1, 275.

Kastenbaum, R.(1975). Śmierć psychologiczna. W: L. Pearson (red.), Śmierć i umieranie. Postępowanie z człowiekiem umierającym. B. Kamiński (przeł.), Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 22.

Pöppel, E., Edingshaus, A.L. (1998). Mózg - tajemniczy kosmos. M. Skalska (przeł.), Warszawa: PIW, 37-39.

Brèhant, J. (1980). Thanatos. Chory i lekarz w obliczu śmierci. U. Sudolska (przeł.), Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 292.

Wullschläger, J. (2005). Andersen. Życie baśniopisarza. M. Ochab (przeł.), Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 225-226.

Szewczyk, K. (1996). Lęk, nicość i respirator. Wzorce śmierci nowożytnej cywilizacji Zachodu. W: M. Gałuszka, K. Szewczyk (red.), Umierać bez lęku. Wstęp do bioetyki kulturowej. Warszawa-Łódź: Wydawnictwo Naukowe PWN, 14-62.

Vovelle M. (2008). Śmierć w cywilizacji Zachodu. Od roku 1300 po współczesność. T. Swoboda et al. (przeł.), Gdańsk: Słowa/ Obraz Terytoria, 667.

Kastenbaum, R. (1975). Śmierć psychologiczna. W: L. Pearson (red.), Śmierć i umieranie. Postępowanie z człowiekiem umierającym. B. Kamiński (przeł.), Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 20.

Shemie, S.D. (2007). Diagnosis of brain death in children, Lancet Neurology, vol. 6, 87.

Ariès, P. (1989). Człowiek i śmierć, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bernat, J.L. (2002). The Biophilosophical Basis of Whole- Brain Death. W: E.F. Paul, F.D. Miller, J. Paul (red.), Bioethics, Cambridge: Cambridge University Press, 329.

Życiński, J. (1993). Granice racjonalności: eseje z filozofii nauki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 74.

Opublikowane

2018-06-04

Numer

Dział

Artykuł przeglądowy

Jak cytować

Wójcik, B. (2018). Śmierć mózgu w kontekście kulturowym – zarys zagadnienia. Health Promotion & Physical Activity, 2(1), 27-33 (31. https://doi.org/10.5604/01.3001.0011.8221