Wykorzystanie instrumentów pochodnych w celu ograniczania zmienności wyniku finansowego przedsiębiorstw
DOI:
https://doi.org/10.55225/pel.490Słowa kluczowe:
hedging, instrumenty pochodne, Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), hedging, instrumenty pochodne, MSSF, wynik finansowy.Abstrakt
Cel: Celem artykułu jest przedstawienie istoty instrumentów pochodnych, ich wykorzystania w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem finansowym oraz wskazanie roli jaką pełnią w ograniczaniu zmienności wyniku finansowego na poziomie netto w sytuacji istotnego odziaływania ryzyka finansowego na przedsiębiorstwo.
Materiały i metody: Aby zweryfikować postawione w artykule hipotezy, zastosowano następujące metody badawcze: krytyczną analizę krajowej i zagranicznej literatury przedmiotu, analizę kwartalnych sprawozdań finansowych 241 spółek z sektora niefinansowego notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie z lat 2016–2019. Do próby badawczej włączono te przedsiębiorstwa, w których ryzyko finansowe wywierało istotny wpływ na wyniki finansowe. Materiał empiryczny poddano analizie statystycznej, przy wykorzystaniu takich metod, jak: testy średnich oraz analiza regresji wielorakiej.
Rezultaty: Badania przeprowadzone z wykorzystaniem metod statystycznych wykazały, że stosowanie przez przedsiębiorstwa instrumentów pochodnych do zabezpieczania się przed ryzykiem finansowym przyczynia się do obniżenia zmienności wyniku finansowego (statystyczna istotność).
Wnioski: Przedsiębiorstwa powinny stosować instrumenty pochodne w celu zabezpieczania się przed ryzykiem zmian cen surowców, towarów, kursów walutowych czy stóp procentowych. Stosowanie hedgingu wywiera pozytywny wpływ na raportowane wyniki finansowe. Stosowanie instrumentów pochodnych przyczynia się również do lepszego zarzadzania przepływami pieniężnymi, co jest szczególnie ważne w okresach istotnych turbulencji na rynkach światowych.
Pobrania
Bibliografia
Alam, A., Afza, T. (2017). Impact of derivative usage on firm’s risk and value: A comparative analysis of Pakistan and Malaysia. Argumenta Oeconomica, 1(38), 221–242. DOI: 10.15611/aoe.2017.1.08.
Alkebäck, P., Hagelin, N., Pramborg, B. (2006). Derivative usage by non-financial firms in Sweden 1996 and 2003: What has changed? Managerial Finance, 32(2), 101–114. DOI: 10.1108/0307435061064189.
Barton, J. (2001). Does the use of financial derivatives affect earnings management decisions? The Accounting Review, 76(1), 1–26. DOI: 10.2139/ssrn.206869.
Bartram, S.M., Brown, G.W., Conrad, J. (2011). The effects of derivatives on firm risk and value. Journal of Financial and Quantitative Analysis, 46(4), 967–999. DOI: 10.1017/S0011209011000275.
Bednarski, R., Baryś, A. (2007). Wpływ zarzadzania ryzykiem finansowym na wartość firmy: analiza teoretycznych przesłanek wpływu zarządzania ryzykiem na wartość firmy. Acta Universitatis Lodziensis: Folia Oeconomica, 209, 25–35.
Beneda, N. (2013). The impact of hedging with derivative instruments on reported earnings volatility. Applied Financial Economics, 23(2), 165–179. DOI: 10.1080/09603107.2012.709599.
Berkman, H., Bradbury, M., Magan, S. (1997). An international comparison of derivatives use. Financial Management, 26(4), 69–73. DOI: 10.2307/3666128.
Campbell, J.L., Cao, S., Chang, H.S., Chiorean, R. (2023). The implications of firms’ derivatives use on the frequency and usefulness of management earnings forecasts. Contemporary Accounting Research. DOI: 10.1111/1911-3846.12883.
Czekaj, J., Dresler, Z. (2002). Zarządzanie finansami przedsiębiorstw: podstawy teorii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Damodaran, A. (2017). Finanse korporacyjne: teoria i praktyka. Gliwice: Wydawnictwo Helion.
Doman, M., Doman, R. (2009). Modelowanie zmienności i ryzyka: metody ekonometrii finansowej. Warszawa: Oficyna a Wolters Kluwer business.
Firlej, K.A. (2011). Źródła i przebieg kryzysu finansowego w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej. Roczniki Ekonomiczne Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy, 4, 179–191.
Firlej, K.A. (2016). Programowanie rozwoju innowacyjności jako instrument podnoszenia konkurencyjności regionów w Polsce na tle Unii Europejskiej. Kraków: Fundacja Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.
Glaum, M., Klöcker, A. (2011). Hedge accounting and its influence on financial hedging: when the tail wags the dog. Accounting and Business Research, 41(5), 459–489, DOI: 10.1080/00014788.2011.573746.
Greenspan, A. (2008). The Age of Turbulence: Adventures in a New World. London: Penguin Books.
Hagelin, N., Holmén, M., Knopf, J., Pramborg, B. (2007). Managerial stock options and the hedging premium. European Financial Management, 13(4), 721–741. DOI: 10.1111/j.1468-036X.2007.00380.x
Jajuga, K. (2019). Koncepcja ryzyka i proces zarządzania ryzykiem – wprowadzenie. In: Jajuga K. (red.). Zarządzanie ryzykiem. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Jajuga, K. (red.). (2007). Zarządzanie ryzykiem. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Jorion, P. (2007). Financial Risk Manager: Handbook. New Jersey: John Wiley & Sons.
Nisson, S. (1996). Świece i inne japońskie techniki analizowania wykresów. Warszawa: Wig-Press.
Nowak, E. (2017). Ryzyko kosztów i koszty ryzyka. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 4(88), 511–518. DOI: 10.18276/frfu.2017.88/1-49.
Özek, P. (2016). An empirical investigation on the use of derivative instruments by industrial firms in Turkey. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 14(8), 173–187. DOI: 10.14784/jfrs.23358.
Paligorova, T., Staskow, R. (2014). The use of financial derivatives by Canadian firms. Bank of Canada Review, Autumn, 47–54. Available at: https://www.bankofcanada.ca/wp-content/uploads/2014/11/boc-review-autumn14-paligorova.pdf.
Peery, G.F. (2012). The Guide to Derivatives and Futures. New Jersey: John Wiley & Sons.
Phua, L.K., Lok, C.-L., Chua, Y.X., Lim, T.-C. (2021). Earnings volatility, the use of financial derivatives and earnings management: Evidence from an emerging market. Malaysian Journal of Economic Studies, 58(1), 1–20. DOI: 10.22452/MJES.vol58no1.1.
Socik, A. (2000). Przedsiębiorstwo a ryzyko – podejście praktyczne. Rynek Terminowy, nr 10.
Szmelter, M. (2013). Tendencje na światowym rynku pochodnych instrumentów finansowych. Zarządzanie i Finanse, 2(4), 443–454.
Szopa, A. (2013). Podstawy inżynierii finansowej. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Wolters Kluwer business.
Wacławik, B. (2014). Aspekty ekonomiczno-finansowe czynności prawnych. Warszawa–Zielonka: Wydawnictwo BMT Erida.
Wędzki, D. (2002). Strategie płynności finansowej przedsiębiorstwa: przepływy pieniężne a wartość dla właścicieli. Kraków: Oficyna Ekonomiczna.
Whiley, R.E. (2006). Derivatives: Market, Valuation and Risk Management. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Zawiła-Niedźwiecki, J. (2013). Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w zapewnianiu ciągłości działania organizacji. Kraków–Warszawa: Wydawnictwo edu-Libri.
Zhang, H. (2009). Effect of derivative accounting rules on corporate risk management behavior. Journal of Accounting and Economics, 47(3), 244–264. DOI: 10.1016/j.jacceco.2008.11.007.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2023 Bogusław Wacławik

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.