Long-term changes in macrozoobenthos structure and water quality of the upper Jasiołka River (Southern Poland) in 2014, 2018, and 2025

Authors

  • Mariusz Klich University of Applied Sciences in Tarnow, Faculty of Chemistry and Natural Sciences. Department of Environmental Protection, Poland https://orcid.org/0000-0002-5897-5623 (unauthenticated)
  • Karolina Falasa University of Applied Sciences in Tarnow, Faculty of Chemistry and Natural Sciences. Department of Environmental Protection, Poland
  • Anna Matras University of Applied Sciences in Tarnow, Faculty of Chemistry and Natural Sciences. Department of Environmental Protection, Poland
  • Amelia Michalska University of Applied Sciences in Tarnow, Faculty of Chemistry and Natural Sciences. Department of Environmental Protection, Poland
  • Natalia Suda University of Applied Sciences in Tarnow, Faculty of Chemistry and Natural Sciences. Department of Environmental Protection, Poland

DOI:

https://doi.org/10.55225/sti.699

Keywords:

Jasiołka River, macrozoobenthos, BMWP-PL method, Margalef’s index, water quality

Abstract

The article presents the results of long-term monitoring of water quality in the upper reaches of the Jasiołka River (Southern Poland) based on macrozoobenthos are presented. Field research was conducted in May 2025 at five sampling sites, and the data obtained were compared with historical results from 2014 and 2018, as well as with data from reference Carpathian rivers: Ropa and Wisłoka. Biological methods were used for ecological assessment: the BMWP-PL biotic index and the Margalef’s diversity index. A total of 38 macroinvertebrate families were recorded in the 2025 study. Water quality assessments obtained using both indices were consistent, classifying the tested section of the Jasiołka mostly as Class I (very good quality). The long-term analysis demonstrated the stability of high water quality during the study period. The water quality of the Jasiołka is similar to that of the Ropa, but clearly better than the Wisłoka, which indicates lower anthropogenic pressure in its catchment area. Biomonitoring results correlate positively with historical physical and chemical parameter studies, which means that over a multi-year scale, the Jasiołka is not subject to pressures, or they are low.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Klich M, Klich S. Wstęp. W: Klich M, Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Jasiołki. Tarnów: Wydawnictwa Akademii Nauk Stosowanych; 2022. s. 6–11.

Klich M, Klich S, Franczak P. Ogólna charakterystyka źródlisk i górnych partii Jasiołki – teren badań oraz obszarowe formy ochrony przyrody. W: Klich M, Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Jasiołki. Tarnów: Wydawnictwa Akademii Nauk Stosowanych; 2022. s. 12–77.

Klich M, Klich S. Analiza zagrożeń przyrody obszaru górnego odcinka Jasiołki. W: Klich M, Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Jasiołki. Tarnów: Wydawnictwa Akademii Nauk Stosowanych; 2022. s. 196–206.

Kołodziejczyk A, Koperski P, Kamiński M. Klucz do oznaczania słodkowodnej makrofauny bezkręgowej: dla potrzeb bioindykacji stanu środowiska. Warszawa: Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska; 1998.

Dyrektywa 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 roku ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej. Dz. Urz. UE L 327 z 22.12.2000.

Korycińska M, Królak E. The use of various biotic indices for evaluation of water quality in the lowland rivers of Poland (exemplified by the Liwiec River). Polish Journal of Environmental Studies. 2006;15(3):419–428.

Korycińska M, Królak E. The use of BMWP-PL index for assessment of water quality in the lowland Liwiec Riwer and its longest tributaries (central-eastern Poland). Archives of Environmental Protection. 2007;33(3):37–52.

Klich M, Klich S. Makrozoobentos źródlisk i górnych partii Jasiołki. W: Klich M, Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Jasiołki. Tarnów: Wydawnictwa Akademii Nauk Stosowanych; 2022. s. 168–183.

PN-EN 16150:2012E: Jakość wody – Wytyczne do proporcjonalnego wielośrodowiskowego pobierania makrobezkręgowców z płytkich rzek. Warszawa: Polski Komitet Normalizacyjny; 2012.

Kolada A, redakcja. Podręcznik do monitoringu elementów biologicznych i klasyfikacji stanu ekologicznego wód powierzchniowych: aktualizacja metod. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska; 2020.

Kołodziejczyk A, Koperski P. Bezkręgowce słodkowodne Polski: klucz do oznaczania oraz podstawy biologii i ekologii makrofauny. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; 2000.

Tończyk G, Siciński J, redakcja. Klucz do oznaczania makrobezkręgowców bentosowych dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska; 2013.

Panek P. Wskaźniki biotyczne stosowane w monitoringu wód od czasu implementacji w Polsce Ramowej Dyrektywy Wodnej. Przegląd Przyrodniczy. 2011;22(3):111–123.

Kownacki A, Soszka H. Wytyczne do oceny stanu rzek na podstawie makrobezkręgowców oraz do pobierania prób makrobezkręgowców w jeziorach. Warszawa: Instytut Ochrony Środowiska; 2004.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2021 roku w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego oraz sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych, a także środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych. Dz.U. z 2021 roku, poz. 1475.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 roku w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych. Dz.U. z 2016 roku, poz. 1187.

PN-EN ISO 10870:2014-04: Jakość wody – Wytyczne dotyczące wyboru metod i stosowania systemów klasyfikacji do oceny stanu biologicznego wód na podstawie makrozoobentosu. Warszawa: Polski Komitet Normalizacyjny; 2014.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 roku w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych. Dz.U. z 2011 roku, nr 257, poz. 1545.

Klimaszyk P, Trawiński A. Ocena stanu rzek na podstawie makrobezkręgowców bentosowych. Indeks BMWP-PL. Poznań: Zakład Ochrony Wód Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza; 2007.

Tomasiewicz A, Wojtaś K, Urbaś N. Makrobentos źródlisk i górnych partii Ropy. W: Klich M, Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Ropy – lewobrzeżnego dopływu Wisłoki. Tarnów: Wydawnictwa Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej; 2017. s. 116–127.

Klich M, Klich S. Makrozoobentos źródlisk i górnych partii Wisłoki. W: Klich M. Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Wisłoki. Tarnów: Wydawnictwa Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie; 2019. s. 187–199.

Klich S, Klich M. Podstawowe zagrożenia przyrody obszaru górnego odcinka Wisłoki. W: Klich M. Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Wisłoki. Tarnów: Wydawnictwa Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie; 2019. s. 230–235.

Franczak P, Klich, Klich S. Parametry fizykochemiczne wody górnej Jasiołki. W: Klich M, Klich S, redakcja, Franczak P. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Jasiołki. Tarnów: Wydawnictwa Akademii Nauk Stosowanych; 2022. s. 184–195.

Doroż Ł, Jędrocha A. Parametry fizykochemiczne. W: Klich M, Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Ropy – lewobrzeżnego dopływu Wisłoki. Tarnów: Wydawnictwa Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej; 2017. s. 47–62.

Franczak P, Klich M, Klich S. Parametry fizykochemiczne wody górnej Wisłoki. W: Klich M. Klich S, redakcja. Waloryzacja przyrodnicza obszaru źródliskowego i górnych partii rzeki Wisłoki. Tarnów: Wydawnictwa Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie; 2019. s. 187–199.

Rysunek 1. Poglądowa mapa terenu badań górnych partii rzeki Jasiołki

Downloads

Published

2026-04-17

Issue

Section

Original articles

How to Cite

Klich, M., Falasa, K., Matras, A., Michalska, A., & Suda, N. (2026). Long-term changes in macrozoobenthos structure and water quality of the upper Jasiołka River (Southern Poland) in 2014, 2018, and 2025. Science, Technology and Innovation, 24(1), 1-12. https://doi.org/10.55225/sti.699

Most read articles by the same author(s)